সকলো প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ কাৰ্য্যক্ৰমৰ অন্তঃ প্ৰকৃতিক সংসাধন সমূহৰ গুণাগুণৰ চোৱাচিতা আৰু পুনঃস্থাপনৰ লক্ষ্যই হৈছে অন্তিম লক্ষ্য। এই কাৰণে সংসাধন সমূহৰ আভ্যন্তৰীণ মান সম্পৰ্কে জ্ঞান পৰিকল্পনাৰ কাৰণে এটা পূৰ্বশৰ্ত আৰু প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থাপনা কৌশলসমূহ কাৰ্য্যকৰি কৰণ। ব`ৰ্ডে ৰাজ্যৰ সমৃদ্ধ ও বৈচিত্ৰময় জলসম্পদ সমূহৰ পৰিমাপক নিৰীক্ষণ কৰিবৰ কাৰণে এটা নেটৱৰ্কৰ পৰিচালনা কৰে। ব`ৰ্ডে ৩ টা প্ৰধান পৰিকল্পনাৰ মাধ্যমেৰে পানীৰ পৰিবেশগত গুণাগুণ নিৰীক্ষণ কৰে। সেইসমূহ হৈছে

এম আই এন এ আৰ এছ কাৰ্য্যক্ৰম : কেন্দ্ৰীয় প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ ব`ৰ্ডৰ আধীনত পৰিচালিত ভাৰতীয় জাতীয় জলজ সম্পদ সংস্থানৰ তত্বাৱধানত এই ব`ৰ্ডে ইতিমধ্যেই নিৰ্বাচিত নদীসমূহৰ পৃষ্ঠতলিৰ পানীৰ পৰিবেশগত গুণাগুণ নিৰীক্ষণ ও বিশ্লেষণৰ কাৰণে ইতিমধ্যে ইয়াৰ কাৰ্য্যক্ৰমক তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছে। এই প্ৰগ্ৰেমৰ অধীনত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ আৰু ইয়াৰ উপনদী সমূহত ১০ টা (দহ)আৰু ১ টা (এক) বৰাক নদীত নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰ ব`ৰ্ডৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰণ কৰা হয় আৰু নিয়মিত ভাৱে মাহৰ অন্তৰত ১৯৮৭ চনৰ পৰা নিৰীক্ষণ কৰি অহা হৈছে। ২০০২ চনৰ আগষ্টৰ পৰা বাৰ্ষিক পৰ্যবেক্ষণ কেন্দ্ৰৰ সংখ্যা ক্ৰমান্বয়ে ১১ টাৰ পৰা ২৯ টা লৈ বৃদ্ধি পাইছে য`ত অসমৰ ১০ টা নিৰ্বাচিত অংশ সমূহৰ পৰা সংগ্ৰহকৃত জলজ নমুনা সংগ্ৰহকো সামৰি লোৱা হৈছে।

এম আই এন এ আৰ এছ কাৰ্য্যক্ৰমৰ অধীনত নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰ সমূহৰ তালিকা

অন্য নিৰীক্ষণ :

অসম ৰাজ্যখন সৰু সৰু পুখুৰীৰে ভৰা। এই হ্ৰদ আৰু পুখুৰী সমূহৰ পানীৰ গুণাগুণ সময়ে সময়ে নিৰীক্ষণ কৰা হয়।

ইয়াৰ বাহিৰেও এই ব`ৰ্ডৰ দ্বাৰা ৰাজ্যখনৰ নিৰ্দিষ্ট সংবেদনশীল এলেকা সমূহৰ ভূমিজল সমূহ সময়ে সময়ে নিৰীক্ষণ কৰা হয় আৰু যেতিয়াই ইয়াক প্ৰয়োজনীয় বুলি ভৱা হয় এই ধৰণৰ কাৰ্য্যসূচী সমূহৰ এতিয়াও উন্নয়ন কৰি থকা হৈছে। উদ্যোগ সমূহৰ স্থাপনৰ কাৰণে জ`নিং এটলাচ নামৰ প্ৰকল্পৰ অধীনত জিলা সমূহৰ কিছুমান নিৰ্বাচিত এলেকাৰ জিলা ভিত্তিক ভূমিজলৰ গুণাগুণো নিৰীক্ষণ কৰা হৈছিল আৰু এইটো এতিয়াও চলি আছে।

তাৰোপৰি, ৰাজ্যত বিপদজনক সহিতে সকলো মূখ্য উদ্যোগ দ্বাৰা নিগৰ্মিত প্ৰদূষণ মাহেকিয়া ভিত্তিত নিৰীক্ষণ কৰা হয় য`তনেকি অন্য সৰু উদ্যোগ সমূহ সময়ে সময়ে বা প্ৰয়োজন সাপেক্ষে নিৰীক্ষণ কৰা হয়।